Hemdem Olmak

‘Kanka’ kelimesinin tedavülde dolaştığı tuhaf zamanlarda yaşıyoruz. Kan kardeşinin kısaltması olduğu söylenen bu kelime oldum olası bana soğuk gelmiştir. Özellikle gençler bu tür özenti kelimelere hayli rağbet gösteriyor. Artık yeni nesil, dost ve yar kelimelerini Türkçe dersinde “Dost dost diye nicesine sarıldım, benim sadık yârim kara topraktır” diyen Âşık Veysel’den dinliyor. Yaren kelimesini ise belki dedesinin sıkıcı muhabbetlerinden duymuş olabilir. Lakin bir kelime var ki; kelime kütüphanemizin tozlu raflarında görüntüsü flulaşmış, uyduruk kelimelerin gürültüsünden sesi duyulmaz olmuş, GDO’lu cümlelerin içinde tatsızlaştırılmış, tefessüh etmiş lâşelerin arasında kokuşmuş, güneşin sıcağı altında bile bana mısın demeyen manaların yanında –sarı öküz misali- katılaşmış. Örümcek ağlarına esir olmuş bu mahkûma ismini sorsanız sekeratü’l mevt halindeki hasta gibi dudaklarının kıpırdadığını görebilir hatta uslu bir çocuk olursanız usulca size fısıldadığını bile duyabilirsiniz: Hemdem, hemdem, hemdem…

Farisî lügatinde isim ve sıfattan müteşekkil bir kelimedir hemdem. –hem eki ile ister nefes ister vakit manasını verebileceğimiz dem isminin birlikteliğinden oluşuyor. Bu bağlamda kelime olarak her anı birlikte olan veya tüm nefesini beraber alan kişi anlamına geliyor. Daha anlaşılır bir ifade ile hemdem, pek samimi, canciğer arkadaş demek olur.

6c4a07fe8aad6288188a3da32a749c4d

Her haliyle kendinde bir başkalık olan kelime, başta telaffuzu ile insanı kendinden alıyor. İlk harfi olan “he”, hurufu halktan olmasından mütevellit maharici hurufun başında yer alıyor. ‘Hû’ ismi şerifi ile aynı harfle başlaması itibariyle de deruni bir mertebeye yükselir. Son harfi mim ise maharici hurufun sonunda yer alır. Dudak harflerinden olan ‘m’ harfinin sesi, tadına doyamadığımız, lezzetini tarif edemediğimiz zamanlarda halet-i ruhiyemizin bir aksi sedası haline gelir. Reklamlarda, bilhassa yemek programlarında buna mutlaka şahitlik etmişizdir.

Bu haliyle hemdem sanki şöyle demek ister: “Dört kitabın manası ve o dört kitabın hulasası olan Kur’an-ı Azimü’şşan’ı oluşturan tüm harflerin en başında ve en sonunda ben varım. Binaenaleyh, hemdem olanlar için her şey var hükmünde, resim çerçevesi içinde bana yer vermeyenlerin puzzle’ı ise daima eksik kalmaya mecbur.”

Hemdem olmak, sağ heybesinde hemhal kelimesini, sol heybesinde diğergam sözcüğünü taşımakla olur. Hemhal olmak, ismi Hasan bilinirliğinden, ha sen ha ben bilinmezliğine, sonra da ille de sen bilinirliğine yapılan yolculuğun serüvenidir. Bu sebeple Evliyaullah, Allah ile hemdem olduğundan Mevla’ya âşık, Mecnun Leyla’ya âşık olduğundan Leyla maşuktur. Hem sorarım sizlere Sıddık-ı Azam(ra) peygamberimiz(sav) ile hemdem olmasa ikinin ikincisi olabilir miydi?

O olmazsa et tırnaksız, tencere kapaksız, mantı yoğurtsuz, çay simitsiz kalır. O var ki; Karagöz’ün Hacivat’ı, kurunun pilavı, gelinin güveyi var.

Hemdem olmakla alakalı bir de paradoksumuz var. Hani anlatılmaz yaşanır dedikten sonra anlata anlata bitiremediğimiz konular var ya, işte bu mesele de buna benzer bir mahiyet arz eder. Anlatılmaz yaşanır; ama bu kelime ve benzerleri (dostluk, arkadaşlık) hakkında herkesin söyleyeceği bir söz, her hatibin edeceği kelam, her yazarın kalemini oynatacağı bir eser vardır. Bununla beraber unutmamalıdır ki yaşamadan anlatmanın da kimseye faydası yok. “Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” diyen şair misali umarsız bir çaba bizimki…

Mantık evliliklerinin yapıldığı, tufeyli yaşamın özendirildiği, rasyonel aklı ve bilimi tanrılaştıranların olduğu günümüzde, bu kime nasıl anlatılır ki? Yoksa buraya kadar anlatmaya çalıştığımız bunca şeyden sonra tüm bu kelime ve karakterlerle boşuna mı yer işgal ettik? Siz ne dersiniz?

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s