Lavanta Lavanta, Bulunmaz Eşi

Lavanta ile muhteşem bir yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? Ya da para kazanma yolları arasında sizi kendine çekecek lavanta ile kolay yoldan para kazanma fikrine ne dersiniz? Peki şifalı bitkiler arasında lavantanın gücünden faydalananlar kervanına katılmaz istemez misiniz? Cevabınız evet ise hadi buyurun o zaman.

Daha önce bir yazımda lavantadan kısaca bahsetmiştim. O yazımın İngilizce’ye çevrilmiş hali ise yazının sonunda mevcut. İsteyen oradan da okuyabilir.

Doğada bulunan ve nadide özellikleriyle lavanta bitkisi hakkında bir çok bilgiyi bulabileceğiniz yazımızda şu soruların cevabına da ulaşabileceksiniz:

  • Lavanta nedir?
  • Lavanta nasıl yetiştirilir?
  • Faydaları nelerdir?
  • Lavanta çiçeği, tohumu, yağı ve kurusu ne işe yarar?
lavanta-tohumu-poset
Müthiş kokusuyla lavanta tohumu

Öncelikle lavanta (lavander) hakkında teorik bilgileri verelim. Akdeniz ülkelerinde doğal olarak bulunan lavantanın ismi botanikte “lavandula” olarak geçer. Latince “lavare”den gelen lavandula yıkama anlamı taşır. Aromalı olduğundan banyoda ve yıkama işlemlerinde kullanıldığından bu adı almıştır. Romalılarda inanılan bir görüşe göre lavanta balı karaciğeri temizleyen bir etkiye de sahipti. Ayriyeten Cebelitarık Bozğazı’nda esen doğulu rüzgarlar da bu isimle anılır.

Lavanta ballıbademgillerden kokulu bir bitkidir. Çalı tarzında çok yıllıklı bir bitkidir. Morun açık renklerinde açan çiçeği haziran ve temmuz aylarında açar. Hasadı ise genellikle temmuz sonu-ağustos başı gibi yapılır. Ülkemizin bazı kesimlerinde “Karabaş Otu” olarak da bilinir.

lavanta-bitkisi-nasil-gorunur
Lavanta Bitkisinin Görünüşü

Rengi mor olduğundan soyluluk ve asaleti simgeler. Mitolojide Artemis’in bitkisi ve çiçeği olarak bilinir. Meryem Ana’nın lavantayı sevdiğine dair rivayetler vardır. Kraliçe I. Elizabeth’in sevdiği yiyecekler arasında lavanta konservesi bulunur. Rönesans’ta binaların zemini vebadan korunmak için lavanta ile kaplanırdı.

Lavanta Yetiştiriciliği

Toprak yönünden seçici olmamasına rağmen kireççe zengin, kuru ve kalkerli toprakları daha çok sever. Kurağa, sıcak ve soğuğa gayet dayanıklıdır. Tüm bunlar lavanta yetiştiriciliğini kolay kılan etkenler arasında yer alır.

Bitkinin çiçek ve çiçek saplarından elde edilen uçucu yağ, dünyada ticareti en fazla yapılan 15 uçucu yağdan birisidir.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Lavanta vejetatif (fide ve çelikleme yöntemi) ve generatif (tohumlama yöntemi) olarak üretilebilen bir bitkidir. Ancak kolaylığı sebebiyle genellikle fideleme yöntemi tercih edilir. Dikilecek toprak önce derin sürüm yapılır; toprak diskaro ve tırmıkla düzeltilir. Sonbaharda veya ilkbaharda dikimi yapıldıktan sonra can suyu verilir.

Lavanta bitkisi yıllar geçtikçe genişlediğinden aralıklı dikilir. Bu aralık sıra arası ve sıra üzeri 100*40 cm, 120*50 cm olabileceği gibi araziyi traktörle işlemek isteyenler 3-4 m sıra arası ve 2-3 m sıra üzeri mesafeleri de kullanabilmektedir. Fakat bu durum bitki sayısının azalmasına bağlı olarak verimi de düşürmektedir.

İlk senelerde çaplama, sulama yapılması yeterlidir. Sonraki yıllarda sulama gerektirmez. Arsız bir bitki olduğundan yabancı bitkileri baskılar. Lavantayı hayvanlar da yemez. Ancak ilk sene meraktan ötürü hayvanın asılarak kökünden çıkardığı fakat yemediği fideler olabilir. Kökünün gelişip kuvvetlendiği ikinci seneden itibaren böyle bir ihtimal kalmaz.

Çok emek istemeyen, toprak ve iklim olarak da büyük beklenti içinde olmayan alçakgönüllü fakat cömert bir bitkidir lavanta. Çok yıllıklı bir bitkidir, her sene baştan başlamazsınız; ilk sene bakımını yaparsınız, sonraki seneler şöyle bir yüzünü görseniz yeterlidir. Yaz aylarında çiçek açtıkça cebiniz de onunla beraber renklenir.

Toparlayacak olursak ilk iki sene yılda 4-5 günlük çalışma (dikilen arazinin büyüklüğüne göre artabilir) kafi gelir. Geri kalan 35-40 sene sulama, çapalama, gübreleme istemez. Tarlaya sadece hasat için gidersiniz. Yani hafta sonunuzu ayırarak bu işi yapabilirsiniz. Sizce de çok iyi değil mi?

Evinizde saksıda lavanta yetiştirmek istiyorsanız büyük saksıları tercih etmelisiniz. Güneşi sevdiğinden evinizin güney cephesine koymanız mantıklı olacaktır.

Hırvatistan’ın Hvar Adası, Fransa’nın Provence bölgesi ve Bulgaristan lavanta üreticiliğinde dünyada  önde gelen ülkelerden. Ülkemizde de Isparta’nın Keçiborlu ilçesine bağlı Kuyucak Köyü başı çekiyor. Burası gerçekten harika bir yer. Eğitim kökenli olan muhtarı sayesinde şöhreti ülke genelini aşmış durumda. “Lavanta Kokulu Köy” projesiyle hayli popülaritesi ve hayran kitlesi oluşmuş durumda. Merak edenler internet sitesini ziyaret edebilirler.  Ancak cazibesi sayesinde lavanta son yıllarda Ege ve Trakya’da da yaygınlaşmaya başladığını söylemek lazım.

Devletin son zamanlarda lavantaya yönelik destek ve teşvik primleri artmış durumda. Tıbbî, aromatik ve süs bitkilerinin yetiştirilmesinde hazine arazilerinin kiralanmasında kolaylık sağlıyor. Tarım, turizm gibi farklı alanlarıyla ülke ekonomisine katkı sağlanacağı düşünüldüğünden lavanta yetiştiriciliği ve satışı tarım müdürlükleri tarafında da destekleniyor.

Lavanta Hasadı

Genellikle ağustos ayında hasat edilen lavanta elle ya da makine ile hasat edilebilir. Geniş lavanta tarlamızdan varsa hasadı makine ile yapmak pratiklik sağlar. Ancak az miktarda hobi amaçlı yapıyorsanız elle hasat edebilirsiniz. Bırakın çiçeğin kokusu üzerinize sinsin.

Lavanta hasadı çiçek kısmı ile o sene çıkan taze sap kısmı ile birlikte kesilerek yapılır. Kesilen lavantaları lavanta yağı yapmak üzere fabrikalara ya da yağ makinesi olan kişilere verebilirsiniz.

Lavanta hasat ederken sabahın erken saatlerini seçiniz. Zira bal arıları günün ilerleyen saatlerinde sizi sokabilir. Arılara alerjisi olanların bu hususa dikkat etmesi gerekir.

Hasat edilen lavantalar demet halinde kurutulabilir. Bunun için demetleri ters şekilde asmanız gerekir. Çünkü düz asıldığında ağırlık yukarıda kalacağından sapları eğrilecektir. Ters asıldığında demetler kuruduğunda bile bozulmadan kalabilir. Ayrıca lavantaların güneş görmeyen bir yerde kurutun. Zira güneş renk ve aromasına zarar verir.

lavanta-kurutma-sekli
Lavantayı kurutma şekli

Lavantanın verimi arazi yapısına, suyun durumuna ve dikim koşullarına göre değişkenlik gösterir. İlk sene genellikle verim alınmaz. 3-4 sene sonra esas verim alınmaya başlanır. Ortalama bir sayı vermek gerekirse yaklaşık 175kg/da yıllık verimi ölçü alınabilir.

Lavantanın Faydaları

  • Genel ağrı kesici olmakla birlikte özellikle baş ağrısı ve migrene iyi gelir.
  • Hazımsızlığa faydalıdır.
  • Vücudu rahatlatır; sakinleştirici etkisiyle kaygı ve stresi azaltır.
  • Cilt problemlerinde Sivilce ve kızarıklıkları giderir. Yanıklara iyi gelir.
  • Özellikle ergenlerin şikayetçi olduğu lipomları (yağ bezi ) yok eder.
  • Alerjik Rinit (burun akıntısı) için birebirdir.
  • Hepatit-B ve Hepatit-C tedavisinde kullanılır.
  • Saç dökülmesini
  • Uykusuzluğu
  • Doğum sonrası ağrılara hafifletir.
  • Karaciğer yağlanmasında kullanılır.

Kullanım Alanları

Tıptan peyzaja, kozmetikten temizliğe, fotoğrafçılıktan çiçekçiliğe bir çok alanda kullanılan lavanta çok yönlülüğü ile göz kamaştırıyor.

Markete girdiğinizde temizlik malzemelerinde lavanta kokulu ürünlerin bolluğuna şahit olacaksınız. Lavanta kolonyası olduğu gibi beğeni kazanan parfümleri de bulunur. Lavanta kesesi, bebek şekeri ve nikah şekeri gibi özel günleri hatırlatan ufak hediyeler arasında kendine  çokça yer bulur. Bunun için aşağıdaki fotoğraftaki gibi farklı modellerin bulunduğu şu facebook adresine bir göz atabilirsiniz.

lavanta-kesesi-ornegi
Özel günler için yapılan lavanta kesesi örneği

Kokusuyla doğal bir böcek kovar etkisi vardır. Sineklerden şikayet edenler için hatırlatmış olalım. Bitlerden korunma ve yok etmede başarılı bir çözümdür. Güvelerden korunmak için sandıklarda ve yüklüklerde de kullanılmaktadır. Çamaşırların arasına konan lavanta keseleri sayesinde elbiseleriniz mis gibi kokar.

lavanta-kesesi
Elbise ve yorganlar için lavanta kesesi

Lavanta balı ise şifalı bir besin kaynağıdır. Lavanta kokusu ve sahip olduğu mor rengi ile arılar için karşı konulmazdır. Dekar başına 15 kg’a kadar bal alınabilir. Kilosu 200 liraya kadar alıcı bulan lavanta balı ticari açıdan da yadsınamaz bir gelir kaynağı sağlıyor.

Etli yemekler için hazırlanan soslara konulur.  Çiçeklerinin ve taze yapraklarının aroması ete farklı bir tat kazandırır.

Taze kesilmiş lavantaları demet yaparak evinizin dekorasyonunda kullanabilirsiniz. Eğer düğününüz hasat mevsiminde ise gelin buketi ve damat yaka çiçeği yapabilir, anlaştığınız organizasyon şirketinden düğün yapacağınız salonda davetlilerin oturacağı masalara lavanta demeti koymalarını isteyebilirsiniz.

gelin-cicegi-damat-yaka-cicegi
Lavantadan yapılmış damat için yaka çiçeği ve gelin buketi

Çiçeklerin açtığı bir zamanda lavanta bahçesi bulup fotoğraf çekilmenizi şiddetle tavsiye ederiz. Özellikle akşam güneşin batışına yakın ortaya harikulade pozlar çıkacaktır.

Lavanta İle Yapılan Bazı Tarifler

Lavanta Çayı

İçeceğiniz her bardak için bir su bardağı su koyun. İçine yine her bardak için 2 çay kaşığı kurutulmuş lavanta çiçeği atarak 5 dakika kısık ateşte kaynatın. 15 dakika demlendikten sonra içebilirsiniz. Bal veya limon ilave ederek tatlandırabilirsiniz.

Lavanta çayı stresi azaltan özelliği ile sinirlerinizi yatıştıracaktır. Mecliste milletvekillerine, seçimler dolayısıyla gerilen sinirler için YSK önünde, dolar kurunun tavan yaptığı dönemlerde de sokakta lavanta dağıtsalar fena olmaz hani. Amerika yaptırım kararı almış, akaryakıta zam gelmiş kimin umrunda? “Bir elimde cımbız bir elimde ayna umurumda mı dünya?” diyen Orhan Veli misali “elimde lavanta çayı, sallamışım güneşle ayı” der hale gelmeyi isterdim bazen.

Oda Parfümü

Evinizin havasını temizlemek için kaynayan suya bir avuç dolusu lavanta tohumu atın. Kötü kokuları giderdiği gibi antibakteriyel ve antiviral özelliği sayesinde mikropları da yok edecektir. Bitkisel yolla tedavi alanında isim yapmış olan İbrahim Saraçoğlu’nun bu konuda söylediklerine kulak verebilirsiniz.

Uyku Yastığı

Eğer bebeğiniz uyurken huzursuzsa bir tutam lavantayı yastığının altına koyun. Bebeğiniz bir o tarafa bir bu tarafa dönerken lavanta kokusunu salacak ve bebeğiniz mışıl mışıl uyuyacaktır.

Yiyecek-İçecek

Değişik bir tat arayanlar lavantalı dondurmayı keşfedebilirler. Misafirlerine farklı bir ikram sunmak isteyenler ise lavantalı kurabiye ve lavantalı makaronu deneyebilirler. İçeceklerde kullanımı için şu fotoğrafa göz atabilirsiniz.

Afrodizyak

Yemeklerinize veya salatanıza koyacağınız birkaç damla lavanta ile cinsel hayatınıza canlılık getirebilirsiniz.

Alkol tüketenler, düşük tansiyon hastaları, hamile ve emzikli kadınların lavanta kullanmaları tavsiye edilmez. Ayrıca lavanta yağını günde 4-5 damladan fazla kullanmak da zararlıdır.

Saç Dökülmesine Karşı Kür

500-750 ml su kaynatın. Kaynamakta olan bu suya bir yemek kaşığı lavanta ilave edin. 5 dakika kısık ateşte demleyin. Ilımasını bekleyin ve süzün. Bu lavanta suyu ile saçınızı yıkayın. 30 dakika kadar etki ettirdikten sonra saçınızı suyla durulayın. Durulama sırasında başka bir şey kullanmayınız.Saçınız kirli ise öncesinde doğal parfüm veya şampuanla saçınızı yıkayabilirsiniz.

Bu lavanta kürü haftada birkaç defa uygulanır. Dökülme durduktan sonra önleyici olarak arada bir kullanılabilir.

Tonik

Yukarıdaki tarifin benzerini cildinizi temizleyecek harika bir tonik olarak kullanabilirsiniz. 2 yemek kaşığı lavantayı kaynatmış olduğunuz suya atın. 5-10 dakika demleyin. Soğuduktan sonra süzüp şişenize koyabilirsiniz. Cildinizdeki kusurları ve lekeleri giderir. Gözenekleri sıkılaştırır. Doğal lavanta toniği ile kendi toniğinizi kendiniz hazırlayın. Güneş almayan yerde saklayın.

Sevdiğim bir slogan var: “Yiyemediğini yüzüne de sürme!” Çok doğru, zira cildimiz nefes alıp verir. Üzerine sürdüğümüz her şeyi emerek direk kana karışmasına aracı olur. Bu, aslında derimize sürdüğümüz şeyleri mide ve bağırsakla yolu uzatmadan yemek anlamına geliyor.

Edebiyatımıza Cemal Süreya’nın Lavanta şiiri ile girmiştir. Murathan Mungan’ın aynı adla yazdığı şiirin sonu ile biz de yazımıza son verelim. Şöyle diyor şair:

“serin çiy vakti çimenlerle konuşur 
ne zamandır çıkmıyor sokaklar açık artırıma
ıssız bir kil ile gövdesini kateden bir ateştopu
Kendini sakladığı sular altında
ve son bir kez:
ışık ve çamurda kaldı lavanta

Lavanta fidesi, yaş ve kuru lavanta demeti, lavanta çiçeği ve tohumu ve lavanta balı yapmak üzere lavanta tarlası kiralamak  için aşağıdaki iletişim numaraları ile irtibata geçebilirsiniz. Ayrıca lavanta yetiştiriciliği, peyzajda ve dekorasyonda kullanımı hakkında bilgi alabilirsiniz.

lavanta-firma-kartvizit
Firmamızın irtibat adresleri

LAVENDER?! WHAT IS IT?

It was towards the last times of last summer that we met with lavender. Let’s plant a walnut; or we should grow olive tree. Special bred mushroom has a good profit or forget it, organic agricalture is in demand therefore we should do worm dung producing.

While I’m surfing on the net hopelessly like many individuals who are looking for extra job, extra revenue, I came across with lavender. When I asked it to ‘the big wise’ Google, a seedling has started to become green altough it is thin; but I didn’t know these days this hope seedling that taking root day by day will turn into lavender sapling afterwards, yet.

Lavender is a humble but generous plant which is not much demanding and not expecting so much things as soil and climate. It is perennial, so you don’t start from beginning every year; first year you maintenance and following years it is enough just to see its face. Your pocket color with it as it blooms in summers. On the other hand, it fascinate the human with it’s color and smell. It is used in the medicine and cosmetics as well as find a place in the shops of florists and herbalists.

Instead of tell long story and sicken you, you can learn advantageous sides of lavender by clicking this link. I mean, you can estimate the answer of the question ‘why lavender?’ from here.

Lavender which has more fame in Kuyucak village of Isparta in our country, has a good relationship with different areas like beekeeping and photography. I guess to say ‘even tourism of it get started’ will be enough to show versatility of lavender.

You can connect with us to get more information about lavender which has just begun to develop in our country and has a wide marketshare in the world.

Remember! Even you, can overcome this job; because there is no diffuculty. Just a little courage.

It was up to us to create a spark in your mind to make you utilized from levander. It is up to you to turn those sparks into lightning.

Now, on one hand you can do your search about lavender while you are slipping your lavender tea which I’m about to give the recipe.

sofuzade-lavanta
Sofuzade Lavanta

For a cup of lavender tea, add a tea spoon dried lavender to the water that you had been boiling in coffeepot. After 5 minutes more boiling, close the stove and wait 15 minutes to be brewed. You can drink your tea which is going to soothe all nerves caused by economical problems. Enjoy it!

 

 

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s